Naar de inhoud
NIEUWAI-leerkracht volgens het Vlaamse en Nederlandse leerplan.Hoe het werkt →

Kommagetallen uitleggen: oefenen met je kind

Huiswerk en leren

8 min lezen

Kort antwoord

Kommagetallen geven hele eenheden en delen van een eenheid weer: in 2,35 staan twee eenheden, drie tienden en vijf honderdsten. Leg eerst uit wat elke plaats waard is en vergelijk daarna pas getallen. Hieronder vind je concrete voorbeelden en tien originele oefeningen met antwoorden.

Deze gids is bedoeld om thuis aan te sluiten bij het Vlaamse lager onderwijs, bijvoorbeeld in het 4de, 5de of 6de leerjaar. Het is geen officiële planning van wat elk leerjaar moet kennen. Begin met wat de leerkracht al behandelde en gebruik dezelfde woorden en schrijfwijze als in het schoolschrift.

Wat betekent een cijfer na de komma?

Een eenheid kun je verdelen in tien gelijke delen. Elk deel is één tiende, geschreven als 0,1. Verdeel je één tiende opnieuw in tien gelijke delen, dan krijg je honderdsten: één zo'n deel is 0,01.

In 4,27 betekent de vier vier eenheden, de twee twee tienden en de zeven zeven honderdsten. Je kunt het getal ontleden als 4 + 0,2 + 0,07. Laat je kind elke hoeveelheid aanwijzen voordat je vraagt hoe het volledige getal wordt uitgesproken.

Lees naast “vier komma zevenentwintig” ook “vier eenheden en zevenentwintig honderdsten”. Die tweede verwoording maakt de waarde zichtbaar. Alleen de cijfers na de komma als een los geheel getal lezen, helpt minder bij vergelijken.

Plaats Waarde van één op die plaats Voorbeeld in 4,273
Eenheden 1 4 eenheden
Tienden 0,1 2 tienden
Honderdsten 0,01 7 honderdsten
Duizendsten 0,001 3 duizendsten

Bedek de rijen met honderdsten en duizendsten als je kind nog alleen met tienden werkt. Je hoeft niet alle plaatswaarden tegelijk te oefenen. Vraag liever één keer zorgvuldig wat een cijfer waard is dan meteen een lange rij getallen te laten voorlezen.

Hoe maak je tienden en honderdsten zichtbaar?

Teken een rechthoek en spreek af dat de hele rechthoek één eenheid is. Verdeel hem in tien gelijke stroken: drie stroken stellen 0,3 voor. Verdeel dezelfde rechthoek vervolgens in honderd gelijke vakjes: dezelfde oppervlakte beslaat dertig vakjes, dus 0,30.

De EEF adviseert materiaal en tekeningen doelgericht te koppelen aan de wiskundige betekenis. De voorbeelden hier zijn eigen toepassingen van die aanpak. Benoem dus steeds wat het geheel en de delen voorstellen.

Gebruik eventueel geld: 0,30 euro is dertig cent, terwijl 0,03 euro drie cent is. Laat je kind beide bedragen samenstellen. Houd de eenheid gelijk: dertig cent is geen dertig euro en 0,30 beschrijft pas een bedrag als duidelijk is dat je euro bedoelt.

Geld heeft ook een grens als voorbeeld. Bij 0,305 euro kun je niet meer met alleen hele centen werken. Stap dan over op een plaatswaardetabel of getallenlijn, zodat je kind niet besluit dat getallen met drie decimalen onmogelijk zijn.

Waarom zijn 0,6 en 0,60 even groot?

Zes tienden en zestig honderdsten vullen hetzelfde deel van één geheel. Daarom geldt 0,6 = 0,60. Ook 3,4 en 3,400 hebben dezelfde waarde.

Een nul achteraan in het decimale deel verandert de waarde niet. Een nul op een andere plaats kan dat wel doen: 0,06 is zes honderdsten, geen zes tienden. Vergelijk beide met een tekening van hetzelfde geheel.

Laat je kind zelf een getallenpaar maken dat even groot is, bijvoorbeeld 2,5 en 2,50. Vraag daarna om een bijna gelijk paar dat toch verschilt, zoals 2,5 en 2,05. Het uitleggen van dat verschil vertelt meer dan alleen een juist gelijkheidsteken.

Hoe vergelijk je kommagetallen zonder te gokken?

Vergelijk eerst de hele eenheden. Zo is 3,01 groter dan 2,99, ook al staan na de tweede komma grotere cijfers. Pas wanneer de eenheden gelijk zijn, vergelijk je tienden, daarna honderdsten en zo verder.

Bij 0,7 en 0,65 kun je 0,7 als 0,70 schrijven. Zeventig honderdsten zijn meer dan vijfenzestig honderdsten. Dus 0,7 > 0,65: meer cijfers betekent hier geen groter getal.

Teken ook een getallenlijn van nul tot één met tien gelijke intervallen. Plaats 0,6 en 0,7 en verdeel alleen het stukje ertussen verder. Het midden is 0,65; je ziet daardoor dat 0,65 links van 0,7 ligt.

Vraag bij een fout niet meteen welk teken er moet staan. Vraag: “Tussen welke twee tienden ligt dit getal?” Je kind onderzoekt dan de grootte in plaats van een regel te raden.

Hoe hangen kommagetallen en breuken samen?

Eén tiende is 1/10 = 0,1 en één honderdste is 1/100 = 0,01. Voor 0,36 kun je dus 36/100 schrijven. Die breuk kun je vereenvoudigen tot 9/25, maar dat hoeft niet om de decimale schrijfwijze te begrijpen.

Een kwart is 25/100 en dus 0,25. Drie kwart is 75/100 en dus 0,75. Laat eerst met gelijke delen zien waarom een kwart vijfentwintig honderdsten beslaat.

Niet elke breuk krijgt een eindige decimale schrijfwijze. Bij 1/3 blijven de drieën doorgaan: 0,333… . Voor een kind dat pas begint, volstaan breuken die aansluiten bij tienden en honderdsten; de gids over breuken uitleggen bouwt die basis verder op.

Hoe tel je op en trek je af?

Bij 2,35 + 0,8 schrijf je 0,8 desgewenst als 0,80. Je telt gelijke plaatswaarden op: vijf honderdsten, elf tienden en twee eenheden. Elf tienden worden één eenheid en één tiende; de uitkomst is 3,15.

Controleer met 3,15 − 0,80 = 2,35. Een schatting helpt ook: 2,35 plus iets minder dan één moet iets meer dan drie zijn. Een antwoord van 2,43 past daar niet bij.

Bij 5 − 1,75 helpt de schrijfwijze 5,00. Denk aan vijf euro waarvan je één euro vijfenzeventig wegneemt: er blijft 3,25 euro over. Controleer met 3,25 + 1,75 = 5,00.

Zet bij schriftelijk optellen en aftrekken de komma's onder elkaar, zodat dezelfde plaatswaarden samenstaan. Gebruik voor alle kleine notities de schoolmethode. Meer uitleg over hergroeperen staat bij cijferen oefenen.

Wat gebeurt er bij maal tien of gedeeld door tien?

Tien keer 0,46 is 4,6: 46 honderdsten worden 46 tienden. Het getal wordt tien keer zo groot. Leg de nadruk op de veranderde plaatswaarde in plaats van alleen op “de komma verplaatsen”.

Bij 4,6 : 10 krijg je 0,46. Elke eenheid wordt verdeeld in tien gelijke delen. Vraag vooraf of het antwoord groter of kleiner moet worden; zo blijft de handeling verbonden met de betekenis.

Rond pas af als de opdracht dat vraagt. 2,46 afgerond op één cijfer na de komma is 2,5, omdat het dichter bij 2,5 dan bij 2,4 ligt. 2,46 en 2,5 zijn daarbij geen exact gelijke getallen.

Hoe kies je oefeningen die bij je kind passen?

Gebruik deze korte controlelijst vóór je begint:

Kies de eerste onzekere stap en oefen die met een eigen voorbeeld. Meng niet meteen vergelijken, afronden en rekenen. Vraag na afloop welke voorstelling hielp en laat nog één vergelijkbare vraag zelfstandig oplossen.

Blijft dezelfde verwarring terugkomen, neem dan één concrete berekening mee naar de leerkracht. Vertel wat je kind erbij zei. De gids over helpen zonder voorzeggen geeft aanvullende vragen voor dat gesprek.

Tien originele oefeningen

Werk van boven naar beneden en sla nog niet behandelde stappen over. Schrijf bij elke berekening ook een korte controle.

  1. Welke waarde heeft de 6 in 3,64?
  2. Schrijf 47/100 als kommagetal.
  3. Vul in: 0,5 = …/100.
  4. Kies het grootste getal: 0,8 of 0,75.
  5. Zet van klein naar groot: 2,09; 2,9; 2,19.
  6. Bereken 1,45 + 0,7.
  7. Bereken 4 − 1,65.
  8. Bereken 0,38 × 10 en daarna 3,8 : 10.
  9. Rond 6,47 af op één cijfer na de komma.
  10. Noor koopt een schrift van 2,35 euro en een pen van 1,80 euro. Hoeveel krijgt ze terug van 5 euro?

Antwoorden en tweede controle

  1. 0,6: zes tienden. 3 + 0,6 + 0,04 = 3,64; ook 3,64 − 3,04 = 0,60.
  2. 0,47. 47 honderdsten is 0,4 + 0,07; ook 0,47 × 100 = 47.
  3. 50/100. Vijf tienden zijn vijftig honderdsten; ook 50 : 100 = 0,5.
  4. 0,8. 80 honderdsten > 75 honderdsten; ook 0,8 − 0,75 = 0,05 > 0.
  5. 2,09 < 2,19 < 2,9. Vergelijk 209, 219 en 290 honderdsten; de verschillen zijn 0,10 en 0,71, beide positief.
  6. 2,15. 145 + 70 = 215 honderdsten; ook 2,15 − 0,70 = 1,45.
  7. 2,35. 400 − 165 = 235 honderdsten; ook 2,35 + 1,65 = 4.
  8. 3,8 en 0,38. 38 honderdsten maal tien zijn 38 tienden; de tweede bewerking maakt de eerste ongedaan.
  9. 6,5. De afstand tot 6,5 is 0,03 en tot 6,4 is 0,07; ook 6,47 ligt boven het midden 6,45.
  10. 0,85 euro. 2,35 + 1,80 = 4,15 en 5 − 4,15 = 0,85; ook 235 + 180 + 85 = 500 cent.

Veelgestelde vragen

Is 0,8 hetzelfde als 0,80?

Ja. Acht tienden zijn tachtig honderdsten. Een nul achteraan in het decimale deel verandert de waarde niet.

Waarom is 0,9 groter dan 0,12?

Schrijf 0,9 als 0,90. Negentig honderdsten zijn meer dan twaalf honderdsten; het aantal cijfers na de komma bepaalt de grootte niet.

Moet je de komma's onder elkaar zetten?

Bij schriftelijk optellen en aftrekken wel: zo staan eenheden, tienden en honderdsten bij dezelfde plaatswaarde. Gebruik de opstelling uit het schoolschrift.

Kun je alle kommagetallen met geld uitleggen?

Geld helpt vooral bij tienden en honderdsten. Gebruik voor duizendsten of voor getallen tussen twee centbedragen ook een getallenlijn of een plaatswaardetabel.

Hoe Atlas helpt

Loop je bij rekenhuiswerk telkens vast in dezelfde uitleg, dan geeft Atlas je kind hints om zelf verder te denken. Jij hoeft de uitkomst niet voor te zeggen en ziet hoe het oefenen verloopt.

Je kind stuurt een foto van een huiswerkvraag en krijgt stap voor stap tips zonder het antwoord. Het weekoverzicht brengt leren en schermtijd samen. Probeer Atlas gratis.

Het verschil met Atlas: iPhone, Android, Windows-computer, console en tv beheer je vanuit één paneel. De dagelijkse tijd op telefoon, tablet en computer komt uit één gedeeld budget.

Gratis starten

Bronnen

Lees ook