AVI seviyesi, çocuğunuzun Hollandaca bir metni ne kadar akıcı ve doğru okuduğunu gösterir. AVI-Start'tan AVI-Plus'a kadar on iki seviye vardır; arada M3'ten E7'ye kadar seviyeler bulunur, M yıl ortası (midden), E yıl sonu (eind) demektir. Seviye en çok çocuğun tek başına okuyabileceği kitabı seçmeye yarar.
AVI, Belçika'da Flaman (Hollandaca eğitim veren) okullarda ve Hollanda'da kullanılır. Evde Türkçe konuşuyor ve çocuğunuzu Flaman okuluna gönderiyorsanız, bu yazı öğretmenin ne demek istediğini anlamanıza yardım eder.
AVI tam olarak neyi ölçer?
AVI, metinlerin teknik zorluğunu ve çocukların okuma becerisini aynı ölçeğe koyar. Okulda çocuk bir metni sesli okur. Öğretmen hata sayısını ve süreyi not eder.
Yayıncılar seviyeyi çoğu zaman çocuk kitaplarının kapağına yazar. Böylece uygun kitabı daha hızlı bulursunuz. Bir metni sınıflarken kelime ve cümle uzunluğuna, kelimelerin ne sıklıkta tekrar ettiğine bakılır.
AVI, çocuğun içeriği anlayıp anlamadığını ölçmez. AVI seviyesi yüksek bir çocuk okuduğunu anlamada zorlanabilir, tersi de olabilir. Ayrıntısı okuduğunu anlama çalışması yazısında.
Hangi sınıfa hangi AVI seviyesi uyar?
Seviye kodları okul yılı içindeki bir zamanı gösterir. Birçok Flaman okulu aynı kodları kullanır, ama her okul nasıl ve ne zaman ölçeceğine kendisi karar verir. Tabloyu kaba bir yön olarak görün. Flaman sisteminde 1. sınıf (1ste leerjaar) çocuğun altı-yedi yaşında olduğu yıldır.
| Sınıf (leerjaar) | Sık duyulan seviyeler | Evde ne görürsünüz |
|---|---|---|
| 1. sınıf | AVI-Start, M3, E3 | kısa kelimeleri seslendirme, ilk cümleler |
| 2. sınıf | M4, E4 | daha uzun kelimeler, kısa öyküleri tek başına okuma |
| 3. sınıf | M5, E5 | daha akıcı okuma, daha az takılma |
| 4. sınıf | M6, E6 | daha uzun kitaplar, hız artar |
| 5–6. sınıf | M7, E7, AVI-Plus | teknik okuma büyük ölçüde tamam; anlama öne çıkar |
Öğretmen veli görüşmesinde (oudercontact) tablodakinden düşük bir seviye söylerse, bu tek başına alarm değildir. Bir sonraki adımın ne olduğunu ve evde nasıl yardım edebileceğinizi sorun. Görüşmeye hazırlık için karne ve veli toplantısı.
Hollandaca bilmeden evde nasıl yardım edersiniz?
Akıcılık, doğru seviyede çok okuyarak gelişir. Her gün kısa anlar, hafta sonu tek uzun oturumdan daha iyidir.
- Her gün on dakika sesli okuma, sabit bir saatte.
- Kendi seviyesinde ya da biraz altında bir kitap. Çok zor kitap, çok hata ve az keyif demektir.
- Tekrarlı okuma: aynı kısa metni iki üç kez okumak. Çocuk kendi akıcılığının arttığını duyar.
- Her hatayı düzeltmeyin: cümlenin sonunu bekleyin. Çocuk çoğu zaman kendini düzeltir.
- Türkçe de okuyun: ana dilde okumak okuma sevgisini ve kelime dağarcığını güçlendirir.
Hollandaca bilmiyorsanız da dinleyebilir, tekrarlı okumanın süresini tutabilir ve çocuğunuzdan öyküyü Türkçe anlatmasını isteyebilirsiniz. Daha fazla fikir için evde başka dil, okulda Flamanca.
İki dilli çocuk için AVI seviyesi ne anlama gelir?
Evde Türkçe konuşan bir çocuk Hollandaca okumayı öğrenirken iki işi aynı anda yapar: harfleri seslendirmeyi ve yeni bir dilin kelimelerini. Bu yüzden ilk yıllarda AVI seviyesi, tek dilli sınıf arkadaşlarından biraz geride kalabilir.
Bu tek başına bir sorun işareti değildir. Önemli olan çocuğun yıl içinde ilerlemesidir. Öğretmene "Geçen dönemden bu yana ilerleme var mı?" diye sormak, tek bir seviye kodundan daha çok şey anlatır.
Hollandaca kelime dağarcığını güçlendirmek için çocuğun okulda okuduğu konularda Türkçe de konuşun. Hayvanlar, mevsimler, okul hayatı: kavramı Türkçede bilen çocuk, Hollandaca kelimeyi daha kolay yerleştirir.
Kütüphaneden hem Hollandaca hem Türkçe kitap almak da iyi bir fikirdir. İki dilde okumak birbirini engellemez, birbirini destekler.
Uygun kitap nasıl seçilir?
Basit bir kural: çocuğunuz ilk sayfayı okusun, gerçekten takıldığı kelimeleri sayın. Beşten fazlaysa kitap tek başına okumak için henüz zordur. O zaman birlikte okuyun.
Kütüphanede belli bir AVI seviyesindeki kitapları sorabilirsiniz. Birçok Flaman kütüphanesinde yeni okuyucular için ayrı bir raf vardır.
Okulla ya da CLB ile ne zaman konuşmalı?
Bazı çocuklar ek çalışmaya rağmen okuma ve yazımda belirgin ve kalıcı zorluk yaşar. O zaman öğretmenle konuşun. CLB'den (her Flaman okuluna bağlı ücretsiz öğrenci rehberlik merkezi) de doğrudan tavsiye isteyebilirsiniz.
Yardım istemek ya da başlatmak için tanı gerekmez. Ayrıntısı disleksili çocuğa yardım yazısında.
Ekran ve okuma birbirine rakip mi?
Akşamları tablet, telefon ve oyun konsolu çoğu zaman kitabın önüne geçer. Okuma anını ekran süresinden önceye koymak basit ama etkili bir kuraldır: önce on dakika okuma, sonra oyun. Kural her gün aynı olursa tartışma azalır.
Çocuğunuzun okuduğu kitabın kapağını ya da sayfa numarasını bir deftere yazmasını isteyin. Hafta sonunda birlikte bakmak, ilerlemeyi görünür kılar ve çocuğa başarı duygusu verir.
Okuma anı için kontrol listesi
- Kitap uygun: çocuk çoğunu yardımsız okuyor.
- Okuma anı kısa ve önceden belli.
- Siz elinizde telefon olmadan dinliyorsunuz.
- Çocuk okuduğunu kısaca anlatıyor.
- Olumlu bir şeyle bitiriyorsunuz: bugün ne daha akıcıydı?
On kısa Hollandaca okuma alıştırması
Bu alıştırmalar Flaman okulunda 2.–4. sınıfa uygundur. Çocuk her alıştırmayı sesli okur. Kelimeler Hollandaca kalır; yönergeler sizin için Türkçedir.
- Diziyi okuyun: kat – kast – kaars – kaart – kaartje.
- Diziyi okuyun: boom – boot – bood – boos – boer.
- Cümleyi iki kez okuyun: Daan zet zijn fiets tegen de muur van de bakker.
- Hangi kelime diğerlerine uymuyor? appel – peer – banaan – bezem
- Doğru sıraya koyun: gaat – Noor – zwemmen – vandaag
- Uzun kelimeleri parça parça okuyun: speel-tuin, voet-bal-veld, school-poort.
- Doğru vurguyla okuyun: Wat een mooie tekening!
- Doğru kelimeyi seçin: De hond (blaft / blaast) naar de postbode.
- Olabildiğince akıcı okuyun: Lotte pakt haar boekentas, zegt dag en loopt naar buiten. Sonra bir kez daha okuyun. Daha hızlı mıydı?
- Okuyun ve cevaplayın: Milan heeft drie knikkers. Hij krijgt er twee bij. Hoeveel knikkers heeft hij nu?
Cevaplar ve dikkat edilecekler
- Kelimeler her seferinde biraz uzar. Çocuğun kelimenin yalnız başını değil tamamını okuduğuna bakın.
- Yalnız son ses değişir. Sona dikkatle bakmasına dikkat edin.
- İkinci okuma genellikle daha akıcıdır: tekrarlı okumanın etkisi.
- bezem (süpürge): diğerleri meyve.
- Noor gaat vandaag zwemmen. (Bu da doğru: Vandaag gaat Noor zwemmen.)
- Çocuk her parçayı okuyup birleştirir: speeltuin (oyun parkı), voetbalveld (futbol sahası), schoolpoort (okul kapısı).
- Ünlem işareti seste coşku ister.
- blaft: köpek havlar (blaft), kedi tıslar (blaast).
- İki okumayı karşılaştırın. Daha hızlı ve hatasız ise ilerleme var.
- Vijf knikkers (beş bilye; 3 + 2 = 5). Bu alıştırma okumayı ve anlamayı birleştirir.
Sık sorulan sorular
AVI seviyesindeki M ve E ne demek?
M midden (yıl ortası), E eind (yıl sonu) demektir. Rakam, çocukların o seviyeye genellikle ulaştığı sınıfı gösterir. AVI-Start ilk seviye, AVI-Plus en yüksek seviyedir.
Çocuğum sınıfının AVI seviyesinin altında. Endişelenmeli miyim?
Her çocuk kendi hızında gelişir. Ek çalışmaya rağmen geride kalmaya devam ederse öğretmenle konuşun. Okul ve CLB birlikte neyin gerektiğine bakabilir.
AVI seviyesi okuduğunu anlama hakkında bir şey söyler mi?
Pek söylemez. AVI teknik okumaya bakar: doğruluk ve hız. Okuduğunu anlama ayrıca değerlendirilir.
Çocuğum yalnız kendi AVI seviyesindeki kitapları mı okumalı?
Hayır. Tek başına keyifle okumak için kendi seviyesinde ya da biraz altındaki bir kitap idealdir. Daha zor kitaplar birlikte ya da sesli okunabilir.
Atlas nasıl yardımcı olur
Her gün on dakika okumak kolay görünür; ta ki her akşam yeni bir kitap bulmanız ve gerçekten okunup okunmadığını kontrol etmeniz gerekene kadar. Atlas sınıfa uygun öyküler hazırlar, çocuk hemen başlayabilir. Çok hızlı geçilen sayfalar sayılmaz, sorular ancak her şey okunduktan sonra gelir. Okumak zor geliyorsa Atlas ekranı disleksiye uygun yazı tipi, sesli okuma ve ek süreyle uyarlar. Haftalık özette çocuğunuzun ne kadar okuduğunu görürsünüz. Atlas'ı ücretsiz deneyin.
Atlas'ın farkı: iPhone, Android, Windows bilgisayar, konsol ve TV tek panelden yönetilir. Günlük süre telefon, tablet ve bilgisayarda ortak bir havuzdan düşer.
Ücretsiz başla


